Je kent ze wel: ze zitten al jaren op dezelfde afdeling en doen niks anders dan zeuren en klagen over de rest van het bedrijf. Er worden grappen over ze gemaakt dat ze al een tijd geleden zijn overleden, en het nog niet doorhebben.

Ze hebben veel specifieke kennis en expertise, maar ervaren toch een enorme werkdruk, het ziekteverzuim is hoog, andere afdelingen lopen met een boog om hen heen en de output komt steunend en piepend tot stand.

Wat nu?

Wat moet je als leider nou aan met zo’n team? Collectief ontslag is geen optie en ook niet nodig. Er schuilt namelijk iets moois in elk van de teamleden. Ze zijn alleen het alleen een beetje kwijtgeraakt. Hoe krijg je ze weer in hun kracht?

1. Ontwikkel een visie en missie met het team

 Een klagend team heeft het gevoel er niet toe te doen. Door samen de toegevoegde waarde voor de organisatie te (her)ontdekken wordt duidelijk wat de bijdrage van de afdeling is. Wat brengen jullie specifiek, waardoor deze organisatie groeit of goed kan functioneren? De missie!

Ogen beginnen al te glinsteren als de missie wordt geherformuleerd. Het focust niet alleen de aandacht van het dagelijks werk, maar geeft ruimte aan het verlangen een zinvolle, positieve bijdrage te leveren.

2. Geef verantwoordelijkheid en bevoegdheid

Met een mooie beschrijving van de bijdrage van het team ben je er nog niet. Mensen worden gelukkig als ze een zinvolle bijdrage kunnen leveren. Ze willen behandeld worden naar hun capaciteiten, zijn vaak veel beter in staat problemen op te lossen en beslissingen te nemen dan gedacht wordt.

Klagende afdelingen zijn niet zelden ontstaan doordat ze wel verantwoordelijkheid hebben, en dus afgerekend worden, maar niet de bevoegdheid krijgen om zelf beslissingen te nemen. Het overdragen van de bevoegdheid die bij een bepaalde verantwoordelijkheid hoort is vaak best eng voor een leider, het betekent vertrouwen geven en durven geloven in de kracht van de club

3. Geef bewust positieve aandacht

Met duidelijkheid over hun toegevoegde waarde en het krijgen van beslissingsbevoegdheid houdt het klagen niet zomaar op. Sommige werknemers klagen om gezien of gehoord te worden. Dit heeft echter het tegenovergestelde effect. De negative self fulfilling prophecy is van kracht: dat wat je wilt voorkomen, komt uit. Door de negatieve energie loopt iedereen om het team heen: ze doen er niet toe. Het klagende gedrag staat als een cordon wachtertjes voor hun kracht, het voorkomt dat ze een goede bijdrage kunnen leveren.

Met de handvatten van een missie, vertrouwen en bevoegdheden is het zaak om te focussen op het goede, positieve gedrag. Het is de taak van een leider om dit te herkennen, erkennen en actief te benoemen. Stut, steun en complimenteer de creatiedrijfveer van het team. Want dat wat aandacht krijgt groeit.


Editha Schouten is partner bij Authentiek Leiderschap. Zij coacht individuele klanten, begeleidt teamtrajecten en organisatie ontwikkeltrajecten volgens het 7 schillen model van Authentiek Leiderschap.

Je herkent het wel, collega’s die het klagen hebben uitgevonden. Bij de koffieautomaat, in de gang, voor de start van een meeting, tijdens de lunch. Zo kan ik nog wel even doorgaan. Even lekker helemaal leeglopen.

Er mankeert van alles aan de ander. De baas die het niet begrijpt, de collega die de kantjes er vanaf loopt en de klant die altijd zo onredelijk is. Wanneer ga je klagen? Als er een probleem in je omgeving is, waar je last van hebt en waar je niets aan doet.

Er is een probleem. Dan heb je simpelweg heb je vier opties. Je kan gaan klagen, maar je kan het probleem ook aanpakken, er wat aan doen. Of je laat het zo en accepteert de situatie. Tot slot kan je er voor kiezen om weg te gaan. Dat hoeft niet perse een andere baan te zijn, maar kan ook betekenen op onderwerpen richt waar je meer energie van krijgt.

Waarom kiezen mensen toch voor klagen? Wat levert het op? Misschien een rare vraag, maar het heeft een opbrengst. Anders doen we het niet.

De opbrengst van klagen

Het lucht op. Even met je collega’s bespreken, zonder dat je in actie hoeft te komen.

Je hoeft niets aan het probleem te doen.

Het verbroedert. Je merkt dat het een soort magneet is. Voor je het weet, heb je meerdere collega’s die het volledig met je eens zijn.

Geen kans op falen, want je doet niets aan het probleem.

De nadelen van klagen

Je lost niets op, er verandert niets aan de situatie.

De sfeer wordt negatief, verbitterd. Waarbij de kans groot is dat er steeds meer mensen gaan klagen.

Je stelt je afhankelijk op van de omgeving.

Je energie gaat omlaag.

Klagen is oké

Als je het gebruikt om even stoom af te blazen. Maak het dan wel luchtig en kondig het aan. Dus als je in een omgeving werkt waar veel wordt geklaagd, maak dan met elkaar de afspraak, om het gewoon te benoemen: “Vind je het oké als ik even klaag?” Laat klagen ook niet te lang duren, maar richt je vooral op zaken waar je energie van krijgt.

Evert Schaftenaar is partner bij Authentiek Leiderschap.