Stress? Wij zijn geen zebra’s

Deze week is de week van de stress. Wat is dat nu, stress? Het stressmechanisme is een fundamenteel biologisch mechanisme dat zorgt voor een directe fysiologische reactie bij de waarneming van gevaar. Evert Schaftenaar legt uit wanneer stress effectief is en wanneer het gevaar veroorzaakt.

Wat gebeurt er in ons lichaam bij stress?

  • Hartslag gaat omhoog
  • Extra bloed naar de spieren
  • Snellere ademhaling
  • Extra zuurstof naar de hersenen
  • Vernauwing bloedvaten in de huid
  • Bloed stolt eerder
  • Er komt extra glucose vrij
  • Er komen endorfines vrij

De stressrespons mobiliseert het lichaam voor het ondernemen van actie. Wat een mooi mechanisme, als het acuut spannend wordt, maakt alles in je zich klaar. Klaar voor wat?

Knokken of vluchten

De zebra, die samen met zijn soortgenoten aan het grazen is. Ook bij hen werkt het zo. Bij het zien van een leeuw, volgt een acute stressreactie. Vluchten dus. Maar dat lukt niet de hele kudde. Terwijl je levensmaatje wordt opgegeten, ga jij gewoon weer lekker verder grazen. De acute stress is weer verdwenen, de spanning is weg, en de primaire behoefte wordt vervuld.

Maar wij zijn geen zebra’s

Mensen kunnen dit lichamelijk mechanisme, ontworpen voor het overleven van levensbedreigende situaties, triggeren en gaande houden doordat ze belaagd worden door gedachten i.p.v. leeuwen.

Hoe wij naar de omgeving kijken en hoe we die interpreteren, de selectieve perceptie, heeft een belangrijke rol. Maf eigenlijk. Dus zonder dreiging, creëren we onze eigen stress. Het denken over gebeurtenissen kan soms meer stress veroorzaken dan de gebeurtenis zelf.

Voorkom langdurige klachten

Na langdurige stress kunnen zich psychische stressklachten ontwik­kelen. We zijn gejaagd, prikkel­baar, angstig, hebben last van een slechte concentratie en slaapproblemen. Door langdurige stress treden er mogelijk ook lichamelijke klachten op, zoals hartkloppingen of transpireren. Op de site van de hart en vaatgroep vind je veel meer informatie over dit onderwerp.

Evert Schaftenaar is partner bij Authentiek Leiderschap en verbonden aan de hart- en vaatgroep.